7 redenen om een belevingswaardenonderzoek uit te voeren

  • 10 oktober 2018

Het belevingswaardenonderzoek neemt toe in populariteit. Het wordt steeds vaker uitgevoerd in het kader van gebiedsontwikkeling of een ander ruimtelijk inrichtingsvraagstuk. Waarom is het slim om hierin te investeren?

Een belevingswaardenonderzoek (BWO) brengt de waarden in beeld die de omgeving van een ruimtelijke opgave belangrijk vindt. Het uitvoeren van dit onderzoek vergt over het algemeen veel tijd omdat het, om een compleet beeld van de omgeving te kunnen schetsen, noodzakelijk is om met veel inwoners in gesprek te gaan. Bovendien hebben overheden, ontwikkelaars en bedrijven vaak zelf al veel (markt)kennis in huis. Toch is het uitvoeren van een BWO zeker de moeite waard. Wij geven je 7 redenen:

1. Een beter ontwerp

De naam zegt het eigenlijk al: met een BWO wordt de beleving van een gebied in kaart gebracht. Er wordt onderzocht hoe belanghebbenden (inwoners, recreanten, ondernemers) de ruimtelijke kwaliteiten beleven en waarderen. De betekenis die mensen aan hun ruimtelijke omgeving en de kenmerken daarvan hechten, is een ideale aanvulling op het Ruimtelijk Kwaliteitskader. Als je dit toepast en de wensen van de omgeving meeneemt, kom je tot een ontwerp dat beter bij de omgeving past.

2. Aandachtspunten voor omgevingsmanagement en ontwerp

Door het uitvoeren van een BWO zie je al in een vroeg stadium van het proces welke aandachtspunten er zijn voor omgevingsmanagement en participatie enerzijds en het ontwerp anderzijds. Het BWO brengt namelijk ook de zorgen van de betrokkenen én conflicterende visies van diverse gebruikers van een gebied in kaart. Als overheid of bedrijf kun je vervolgens op deze zorgen en visies anticiperen in het omgevingsmanagement. Je hebt beter grip op mogelijke conflicten. Ook krijg je al vroeg zicht op belangrijke en heikele punten voor het toekomstige ontwerp. Van sommige maatregelen weet je na het BWO bijvoorbeeld al meteen dat ze niet passen bij de omgeving. Door hier al meteen rekening mee te houden kun je weerstand voorkomen in plaats van oplossen.

3. Lokale kennis benutten

Tijdens het belevingswaardenonderzoek wordt gesproken met bewoners, recreanten en ondernemers, maar ook met lokale experts. Deze experts hebben veel lokale kennis die onmisbaar is in gebiedsontwikkeling. Zij kunnen antwoord geven op vragen als ‘Welke knelpunten zijn er?’ en ‘Welke kruispunten zijn gevaarlijk?’.

4. Maatschappelijke spelers identificeren

De gesprekken met inwoners, recreanten, ondernemers en lokale experts geven veel informatie over wie de belangrijkste maatschappelijke spelers zijn om te betrekken in het project. Op basis van de gesprekken kun je het netwerk van maatschappelijke spelers in kaart brengen. Dit netwerk kun je vervolgens inzetten om een participatieproces zo effectief mogelijk in te richten.

5. Grotere betrokkenheid

Door vroegtijdig in het proces aandacht te besteden aan de zorgen en wensen van belanghebbenden, krijgen zij het gevoel dat ze serieus worden genomen en dat er naar hen wordt geluisterd. Zij ervaren dit als prettig en zullen zich meer betrokken voelen bij het proces. Als uitvoerende overheid of uitvoerend bedrijf ben je tevens direct zichtbaar. Door al meteen in de verkenning met aandacht en zorg naar de omgeving te luisteren, vergroot je het wederzijds begrip.

6. Groter draagvlak en eigenaarschap

Ontwerpvarianten en het definitieve ontwerp zullen pas breed worden gedragen als ze kwalitatief goed zijn én de omgeving zijn ideeën erin herkent. Door rekening te houden met de beleving van een plek kom je tot een kwalitatief beter ontwerp én kan er dus ook meer draagvlak zijn voor dat ontwerp. Bovendien is een BWO een natuurlijke eerste stap om belanghebbenden actief te betrekken in de totstandkoming van het ontwerp. Hiermee vergroot je het gevoel van eigenaarschap.

7. Creatieve en positieve flow

Last-but-not-least: het uitvoeren van een BWO is gewoon hartstikke leuk. Je hoort mooie, gepassioneerde en soms ook aangrijpende verhalen. Mensen zijn vaak heel optimistisch, enthousiast en hebben veel nieuwe, creatieve ideeën voor hun leefomgeving. Dat is het beste om te bereiken in een project, en dit wil je zo lang mogelijk vasthouden.

Samenvattend: door vroegtijdig de belevingswaarden in kaart te brengen, kun je komen tot een beter ontwerp waar de omgeving zichzelf in herkent. Door in de participatie en het omgevingsmanagement rekening te houden met de zorgen en wensen van de belanghebbenden, creëer je meer betrokkenheid, draagvlak en eigenaarschap.

Er zijn verschillende manieren om een belevingswaardenonderzoek uit te voeren. Benieuwd hoe? Lees ook onze blog over verschillende vormen belevingswaardenonderzoek. 

Nieuwsgierig naar hoe een rapport van een belevingswaardenonderzoek eruit ziet? Bekijk het hier. Dit rapport is geschreven door Bureau Stroom voor het project Meanderende Maas in samenwerking met Witteveen+Bos.

Benieuwd wat een belevingswaardenonderzoek voor jouw project kan betekenen? Neem vrijblijvend contact op via info@bureaustroom.nl.